Naast het hoofdgebouw komen twee aparte huisjes voor de grotere kinderen. Eén voor de jongens en één voor de meisjes. Per huis komt daar een care-taker in te wonen, een man dan wel vrouw naar gelang het huis. In elk huis komen vier slaapkamers, met twee stapelbedden, wat per huis goed is voor 16 kinderen. Op elk huis komt een zonne boiler met een tank van 300 liter water. De douches worden uitgevoerd met waterbesparende douchekoppen. Daardoor is er voldoende warm water op het dak en kunnen alle kinderen een heerlijke warme douche nemen. Onze huizen worden uiterst simpel uitgevoerd, maar wel met datgene wat wij als normaal mogen beschouwen.

Op het terrein komt een kleine technische ruimte, waar onze installaties worden geinstalleerd. Denk hierbij aan de verdeelkast voor de stroomvoorziening, waterpompen, waterfilters, een brandpomp en een noodagregraat om stroom op te wekken, etc, etc. Er komt een technische man/vrouw uit ons trainingsproject Jyoti in Pokhara, die dit hele spul gaat onderhouden en zo de zaak draaiende houdt.

Nieuw Contact Centrum
Op het kleinere stuk grond links van het riviertje komt het Contact Centrum. Dat is het schooltje wat arme kinderen uit de buurt gratis hun eerste educatie geeft, naast een bord eten per dag en veiligheid! De bouw van dit Contact Centrum wordt mogelijk gemaakt door de enorme inzet van de dames van stichting Maha Mata uit Heenvliet, Z-H.

Vaktraining voor achterstandsgroepen
Achter het Contact Centrum hebben wij een toekomstig vak trainingscentrum gepland. Deze is bestemd om kansloze jongeren, met nadruk op meisjes, maar ook vrouwengroepen, een vak te leren. Dit in combinatie met de boerderij die ook op de planning staat. Bij de boerderij komen koeien, ossen, geiten, een kippenschuur, deze beesten brengen ons Biogasbedrijfje op gang. Ook komt er een akker. Op deze groente tuin gaan wij vitamine rijke gewassen telen, in Nepal noemt men dat Kitchengardening. En uiteraard zonder chemische bestrijdingsmiddelen. Maar ook bloementeelt, bijenkorven, composthopen en meer van dat soort zaken staan op de lijst. De agrarische producten zoals melk, eieren, aardappels, bloemkool etc., zijn voor eigen gebruik maar ook voor de verkoop. Daarmee creeeren wij een soort inkomsten genererend programma. Daardoor kunnen wij een deel van de jaarlijkse exploitatie kosten terug verdienen en zijn we minder afhankelijk van donaties.

Een kleine waterkracht centrale, hydropower!
Het riviertje wat nu tussen ons land doorloopt, geeft ongeveer het hele jaar een zekere hoeveelheid water. Het riviertje is honderd meter lang en het verval is meer dan 5 meter hoog. Met dat water en dat verval, kunnen wij dus een hydropower generator aandrijven die voor ons stroom opwekt. Het principe lijkt op een grote fietsdynamo, aangedreven door een slim waterschoepenrad.
Gratis stroom, zomaar uit het water, geweldig toch. En, ook hier zijn energie zuinige lampen, de spaarbranders te koop. Dus ook onze stroombehoefte zal laag liggen als we het goed uitkienen.


De Zonnekeuken, koken op zonne energie, kan dat, zie jij dat al voor je?

Ja!

Buiten onze keuken komen twee kanjers van zonnespiegels, ongeveer 4 x 4 meter in het rond, enigszins parabolisch gevormd. Deze parabool bestaat uit allemaal kleine spiegeltjes van 10 x 15 cm die door hun smalle afmeting gemakkelijk met de ronding van het grote ronde frame mee buigen. Al deze spiegeltjes samen vormen één grote reflector en werken als een omgekeerde loep. De zon die zij nu opvangen, wordt in één felle lichtbundel op de keukenmuur en de daarin geplaatste kookoven gefocust. De temperatuur in het brandpunt van deze loep is tussen de 600 en 1000 graden celcius. Nou daar kun je een aardig potje rijst op klaar stoven denk ik. Er zijn al een aantal van deze types gebouwd in Nepal, wij krijgen/kopen de verbeterde versie hiervan. En deze twee zonnekokers worden betaald uit de donaties van onze vrijwilligster Malou van de Geest. In haar woonplaats Zoetermeer heeft zij actie gehouden en met dat bedrag kunnen wij deze twee geweldige energiebesparende branders aanschaffen.

Ha ha, leuk idee, maar als de zon niet schijnt en het regent?

Nou, no problem, daar hebben wij mooi schijt aan, zie hier!
Biogas
Biogasinstallaties zijn gebaseerd op methaangas dat vrijkomt bij de vertering van mest. In Nepal hebben meer dan 30.000 boeren bij hun boerderij een biogasinstallatie, waarin de ontlasting van het vee en de gezinsleden vermengd wordt met water. Met het methaangas dat daaruit vrijkomt, wordt eten gekookt. Shankar Charandy woont met zijn vrouw Baboe, hun kinderen, aangetrouwde familieleden en personeel op de boerderij, waar vooral rijst wordt geteeld. Dankzij de biogasinstallatie hoeft Baboe geen hout meer te sprokkelen om mee te kunnen koken. Dat scheelt haar drie uur per dag en het helpt de ontbossing in Nepal tegen te gaan. Een biogasinstallatie vereist tamelijk veel mest. Het verzamelen ervan is tijdrovend en smerig. Het rijkere deel van de bevolking heeft hier doorgaans geen zin in.


Naast onze boerderij komt dus een biogas installatie, daar wordt alle koeienpoep in gestort, maar ook onze toiletten komen daar op uit. Het een en ander wordt vermalen en vermengt zich tot een fijne spinaziepap van stront. Maar ook groen tuinafval kan in deze put. Het principe draait om vergisting en fermentatie, en daar komt gas bij vrij. Methaangas, wat anders ongebruikt het milieu invliegt en dat milieu behoorlijk onder druk zet. Jawel, de `druk`op het milieu , ook zo´n leuke woordspeling.

Want toen ik als klein kind naar de WC moest riep ik ...
Mam, ik moet drukken!
Ohh jongen hier is het potje, ga maar gauw zitten.
En dan weer even later,
Mam, ik heb al gedrukt!
Goed zo ventje, ik zal even je billetjes afvegen. Zo, klaar is kees. Ga maar weer gauw buiten spelen!

Ja de `druk` op het milieu,
In Nepal loost men het riool ongezuiverd op de heilige rivier die daar zwart, goor en stinkend onder vandaan komt! De meeste dorpelingen en bergbewoners hebben geen toilet en doen hun behoefte in het bos, of als dat er niet meer is, gewoon 10 meter bij hun huis vandaan, buiten langs het looppad. En dat ruik je op een mijl afstand, zo smerig. En denk eens aan alle bacterien en ziektes die hier uit voortvloeien.
Bij ons nieuwe kinderhuis gaan wij dat anders doen. Onze druk of ontlasting gaat namelijk vanuit het Franse type toilet, wat met slechts twee liter water wordt doorgespoeld, regelrecht naar de Biogastank. Daar wordt het vermengd met de koeienpoep van de boerderij en dat levert dan gewoon puur gas op, wat wij op een regenachtige dag gebruiken om te koken. De eerlijkheid gebied te vermelden, dat tijdens het koken op Biogas, het in de keuken een beetje naar `een windje` ruikt, maar dat went!
Dus goedkoop koken met zonne energie in combinatie met biogas. Het milieu is hierin de grote winnaar, maar ook onze portemonnee heeft ook nu weer geluk. Want een gascilinder kost inmiddels 10 euro per vulling. Nou, honderd maaltijden en dat tweemaal per dag, dat is snel terug verdiend.


Maar wat erin gaat moet er ook weer uit.

Ja, klopt.
De Biogasput wordt gevuld, de stront verwordt tot spinaziesoep en raakt al zijn methaangas wat fijn opborrelt onder de koepel, door overdruk weer kwijt aan de keuken. Aan de achterkant van de Biogasput zit een poortje en daar loopt de uitgeputte spinaziesoep weer uit. Die heet vanaf dat moment slurry en die ruikt dan niet meer naar poep of windjes. Daarmee is voorkomen dat dit gas zomaar en ongebruikt de lucht in verdwijnt en het milieu belast. Deze slurry nu is een uitstekende verbeteraar van de composthoop en eventuele bacterien zijn ook nog in het fermentatie proces gedood.
Dus de composthoop doet het goed met deze verbeteraar en zorgt voor extra goede en vitamine rijke producten op de akker.

Fishfarming.
Maar er is nog iets leuks. Achter ons land loopt de rivier, waar wij aan grenzen. Daar zouden we in het water een fijnmazig gazen hek in het vierkant kunnen maken, daar wat visjes uit zetten en een visfarm inrichten. Want heel toevallig blijken de vissen dol op deze spinaziesoep. Ja, en dan na een poosje, komt er op vrijdag een heerlijk vers gebakken visje uit eigen vijver op tafel. Wat wil je nog meer!

Ander afvalwater.
Het water van de douches wat via de zonneboilers en de waterbesparende douchekoppen naar beneden komt, gaat in een aparte afvoerpijp, net als het keuken spoelwater, naar een kleine septictank. Daar bezinkt het grove residu, (vuilresten en vet) en het overgebleven grijze water gaat naar het rietfilter wat dit water schoon en gezuiverd weer op de rivier loost. Reststoffen uit de septitank kunnen weer in de biogasplant verwerkt worden tot fertiliser, dus ook dat vieze spul komt weer goed terecht.

Het Rietfilter, ook wel Helofytenfilter genoemd.

Zuinig zijn met water is een `must` voor de toekomstige generaties, dus ook hergebruik van water is prioriteit voor ons. Zeker ook gezien in het licht van Nepal waar een groot deel van de arme bevolking geen beschikking heeft over zuiver drinkwater. In vele bergdorpen is in het geheel geen water beschikbaar en moet men meer dan twee uur lopen om bij een waterbron of put te geraken, en dat water is vaak vervuild. Stichting Veldwerk wil in haar projecten het al zo broze milieu in Nepal zo weinig mogelijk belasten, vandaar dat wij bij ons nieuwe kinderhuis ook een Rietfilter gaan aanleggen wat bijdraagt aan verantwoorde waterrecycling.


Zie hier de doorsnede van Brinkvos helofytenflter´
Het Brinkvos helofytenfilter is opgebouwd uit rietplanten, grint/schelpen en zand en zuivert huishoudelijk- en bedrijfsafvalwater. De afgelopen 10 jaar heeft BrinkVoswater diverse bijzondere toepassingen met rietveldzuiveringen ontworpen en gerealiseerd; zoals de grondwatersanering N.G.T te Uithuizen en de aanleg van een helofytenfilter bij het ijsstadion Thialf waardoor natuurwater uit de sloot rondom Thialf kwalitatief hoogwaardig levend water levert voor schaatsijs.Het Rietfilter is een soort groot zwembad wat men in een moeras heeft omgetoverd. De waterdichte bak wordt gevuld met zand en grind en daar wordt het Riet en Gele Lisdodde, 'Iris pseudacorus' ingeplant.


Deze Lisdodden nemen de fosfaten op uit het vervuilde douche en keukenwater. Mooi he, zeg het met bloemen, mooie grote gele irissen die vuil water schoonmaken. Vlinders en Libelles erbij, prachtig gewoon. Op het einde van het groeiseizoen worden de planten gemaaid en verbrand om te voorkomen dat de fosfaten weer in de bodem gaan terechtkomen. Het vervuilde water wat dus aan het begin in de bak loopt, stroomt zachtjes van voor naar achteren en wordt gaandeweg door de wortels van de planten in deze bak, gezuiverd. Wanneer het aanvankelijk vervuilde water aan het einde uit dit rietfilter stroomt, is het zuiver genoeg om dit in de erachter gelegen rivier te lozen.


Zuurstof is essentieel.
Bij het zuiveren van het vervuilde water is de inbreng van zuurstof van groot belang. De gebruikte rietplaten en de Gele Iris, hebben holle stengels waar veel zuurstof door naar de wortels wordt gezogen, die daar hun zuiverende werk doen. Maar niet onbelangrijk in deze, ons bouwland heeft wat kleine terrassen, zo ook het Rietfilter.
Het water stroom dan ook van het ene terras over in het volgende en iets lager gelegen terras. Zo ontstaan er watervalletjes die voor een optimale beluchting van het water zorgen. Aan het begin, juist voor het Rietfilter ligt een controle put, waar we de kwaliteit en samenstelling van het nog vuile water kunnen meten en controleren. Aan het einde van het Rietfilter is ook zo´n controle put. Daar kunnen we het eindresultaat meten en het in principe schone water weer lozen op de Sali Nadie, dat is de rivier die achter ons huis langsloopt. Door dit systeem toe te passen verminderen wij de druk op het leefmilieu van Kathmandu. Wij hopen ook dat dit systeem als voorbeeld kan gaan dienen voor onze directe leefomgeving, opdat zij dit ook gaan toepassen in de toekomst.

Ook in Nederland wordt het Rietfilter met succes toegepast, zie hier:
NB: Origineel verslag te vinden op http://www.bel-lanxmeer.nl/html/nieuwsbrief/030500_nieuwsbrief_3.pdf

ZES JAAR ERVARING MET EEN HELOFYTENFILTER
Al bijna zes jaar, sinds 1996, heeft de familie De Raad, wonend in het Culemborgse buitengebied aan - hoe toepasselijk - de Rietveldseweg, een helofytenfilter in gebruik. Sandra Wormgoor en Gonda Baard gingen bij hen op bezoek om naar hun ervaringen met het rietveld te vragen.

Waarom heeft u een helofytenfilter aangelegd?
“Wij wonen in het Buitengebied waar, in het kader van de Wet Verontreiniging Oppervlaktewater, niet langer vuil water op het oppervlaktewater mag worden geloosd. In het Buitengebied lag in 1996 nog geen riolering en gezien de ligging van de woning (ver van de straat af) was aansluiting op de riolering daarom een kostbare zaak. Met de firma H.C. Den Hartog B.V. uit Culemborg, die in het land al diverse helofytenfilters had aangelegd, werd een deal gesloten. In samenwerking werd het rietbed aange-legd. Belangstellenden uit de omgeving hadden zo dichtbij huis een voorbeeld-project.”

Hoe werkt het systeem bij u?
“Er zijn twee waterstromen. Het afvalwater (inclusief toiletwater) van twee huishoudens gaat via een septictank naar het rietveld van 50 m2. Het schone water gaat naar de vijver achter het huis. Enorme goudvissen konden daar goed in leven totdat ze ontdekt werden door een reiger.”

Is er veel onderhoud aan een rietveld?

Op het moment van ons bezoek zijn de puntjes van de eerste scheuten al zichtbaar. Het rietveld, dat een keer per jaar gemaaid en onkruid vrij gehouden wordt, ligt er kort bij. Sandra Wormgoor Mevrouw De Raad: “De pomp moet eens in de zeven jaar vervangen worden. Een goede verdeling van het water op het rietveld is belangrijk om het riet overal goed te laten groeien, zodat het zuiverende oppervlakte zo groot mogelijk gebruikt wordt. Bij een strenge winter gaat er plastic overheen zodat het niet bevriest.”

Wat kan je beter niet gebruiken in huis?
“In ieder geval geen chloor en vet. Wasverzachter is ook slecht voor het rietbed. En dan natuurlijk de middelen die sowieso bij het Klein Chemisch Afval thuis horen zoals verfverdunners en terpentine. Bij verstopping van de gootsteen geen ontstoppers gebruiken maar soda of een trekdraad. Consumptievet en -olie gaan niet in de afvoerput maar worden gescheiden opgevangen of in flessen in de grijze container gedaan.”

Wat raadt u aan om wel te gebruiken?
“Groene zeep en schoonmaakazijn zijn prima middelen om schoon te maken en te ontkalken. Verder goed opletten of de middelen die je gebruikt en door de gootsteen gaan, biologisch afbreekbaar zijn.”

Moet u op meer dingen letten dan voorheen?
“Om het proces in een septictank niet te verstoren gelden eigenlijk dezelfde regels als bij een rietbed. In de septictank liep het biologische afbraakproces al goed. De tank hoefde nooit geleegd te worden. Dankzij het rietbed wordt nu de rest ook gezuiverd. De stank van de nabij gelegen sloot heeft plaats gemaakt voor een uitzicht op een gezonde reukloze vijver. En dat is een hele winst!”

Gonda Baard, Sandra Wormgoor

Water oogsten.
Ook bezien wij de mogelijkheid van waterharvesting, het opvangen van regenwater om dat in een droger tijdstip alsnog te kunnen gebruiken. Dan moet er een bak van beton worden gebouwd, afgesloten met betonnen deksel, waar bijvoorbeeld 50.000 liter wordt opgevangen tijdens de regenperiodes. Als je deze bak handig bouwt, kun je daar bijvoorbeeld een sportveldje op aanleggen. Het nuttige met het aangename vereenzelvigen. Kortom, zuinig met water is een must, maar ook mogelijk. Zeker ook omdat alle water gebruiksapparaten, waterzuinig worden gemaakt. Water besparende douchekoppen bijvoorbeeld of de Franse toiletten met een simpel waterspoelsysteem wat zeer weinig spoelwater behoeft, zie verder de omschrijving van ons Biogasplan.


Nou, tot zover even, ons ECOlogisch dorpje in Nepal, wordt vervolgd.
Rene Veldt, Kathmandu / Nepal.
Stichting Veldwerk, géén woorden maar daden!

En voor reacties op ons werk of deze nieuwsbrief veldwerk@wlink.com.np

Donaties;
ABN/Amro 54 37 03 266
of
Giro 82 89 522 ten name van St. Veldwerk te Egmond Binnen.
Ps, wij zijn bij de belastingdienst aangemerkt als een goed doel stichting; uw gift is daarmee aftrekbaar voor de belasting!